പതിനെട്ടാം ലോക്സഭയിലേക്കുള്ള പൊതു തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രഖ്യാപിച്ചിരിക്കുകയാണ്. ഏഴ് ഘട്ടമായാണ് ഇത്തവണ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്. ഏപ്രിൽ 19-നാണ് ആദ്യ ഘട്ടം. ജൂൺ നാലിനാണ് ഫലപ്രഖ്യാപനം. രണ്ടാം ഘട്ട വോട്ടെടുപ്പ് നടക്കുന്ന ഏപ്രിൽ 26-നാണ് കേരളം വിധിയെഴുതുന്നത്. മെയ് 7-ന് മൂന്നാഘട്ടം. മെയ് 13-ന് നാലാം ഘട്ടം. മെയ് 20-ന് അഞ്ചാം ഘട്ടം. മെയ് 25-ന് ആറാം ഘട്ടം. ഏഴാം ഘട്ടം ജൂൺ ഒന്നിന്. കേരളം ഉൾപ്പെടെ 17 സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ ഒറ്റഘട്ടമായാണ് വോട്ടെടുപ്പ്. 1991ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് ശേഷം സ്വതന്ത്ര ഇന്ത്യയുടെ ചരിത്രത്തിൽ ഇതാദ്യമായാണ് രാജ്യത്ത് ഒരു പൊതുതെരഞ്ഞെടുപ്പിൻ്റെ ഫലം ജൂൺ മാസത്തിൽ പ്രഖ്യാപിക്കുന്നത്.
1951-52 വർഷത്തിൽ സ്വതന്ത്ര ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യത്തെ പൊതുതെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ, നാല് മാസത്തെ നീണ്ട തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രക്രിയയ്ക്ക് ശേഷം 1952 ഏപ്രിൽ 17 ന് ആദ്യത്തെ ലോക്സഭ രൂപീകരിച്ചു. അന്നുമുതൽ 1977 വരെ എല്ലാ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളും കൃത്യസമയത്ത് നടന്നു. അടിയന്തരാവസ്ഥ വിരുദ്ധ തരംഗത്തിൽ കോൺഗ്രസിനെ പരാജയപ്പെടുത്തി 1977ൽ ജനതാ പാർട്ടി സർക്കാർ രൂപീകരിച്ചു.
ജനസംഘത്തിൻ്റെ നേതാക്കൾ ജനതാ പാർട്ടിയിൽ നിന്ന് അകന്നു, മൊറാർജി ദേശായിയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള സർക്കാർ വീണു. ഇന്ദിരാഗാന്ധിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ കോൺഗ്രസ് ചൗധരി ചരൺ സിംഗിനെ പിന്തുണക്കുകയും അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ നേതൃത്വത്തിൽ പുതിയ സർക്കാർ രൂപീകരിക്കുകയും ചെയ്തു. ചൗധരി ചരൺ സിംഗ് 23 ദിവസത്തിനുള്ളിൽ പ്രധാനമന്ത്രി സ്ഥാനം രാജിവച്ചു. എന്നിരുന്നാലും, 1980 ജനുവരി 14-ന് പുതിയ സർക്കാർ രൂപീകരിക്കുന്നത് വരെ അദ്ദേഹം ആക്ടിംഗ് പ്രധാനമന്ത്രിയായി തുടർന്നു
1980-ലാണ് ആദ്യമായി ഇടക്കാല തിരഞ്ഞെടുപ്പ് നടന്നത്. ഈ തെരഞ്ഞെടുപ്പിൻ്റെ ഫലവും ജനുവരി ആദ്യ രണ്ടാഴ്ചയിൽ പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടു. ഇന്ദിരാഗാന്ധിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ കോൺഗ്രസ് വീണ്ടും സർക്കാർ രൂപീകരിച്ചു. 1984 നവംബർ-ഡിസംബർ മാസങ്ങളിൽ ഇന്ദിരാഗാന്ധി പ്രധാനമന്ത്രി പദത്തിലിരിക്കെ കൊല്ലപ്പെട്ടതിനെ തുടർന്ന് തിരഞ്ഞെടുപ്പ് നടന്നു. തുടർന്ന് രാജീവ് ഗാന്ധിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ നാനൂറിലധികം സീറ്റുകൾ നേടി കോൺഗ്രസ് സർക്കാർ രൂപീകരിച്ചു. 1989ൽ വിപി സിങ്ങിൻ്റെ നേതൃത്വത്തിൽ ജനതാദൾ സർക്കാർ രൂപീകരിച്ചപ്പോൾ നവംബർ മാസത്തിൽ വോട്ടെടുപ്പ് നടത്തുകയും ഡിസംബറോടെ ഫലം പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ചെയ്തു.
1989ലെ തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ കോൺഗ്രസിതര സർക്കാർ രൂപീകരിച്ചു. ആദ്യം വിപി സിങ്ങിൻ്റെ നേതൃത്വത്തിൽ ജനതാദൾ സർക്കാർ രൂപീകരിച്ചു, പിന്നീട് കോൺഗ്രസ് പിന്തുണയോടെ ചന്ദ്രശേഖർ സർക്കാർ നടത്തിയെങ്കിലും 1991-ൽ ഇടക്കാല തിരഞ്ഞെടുപ്പിൻ്റെ സാഹചര്യം വന്നു. 1991ൽ തെരഞ്ഞെടുപ്പിനിടെ മുൻ പ്രധാനമന്ത്രി രാജീവ് ഗാന്ധി കൊല്ലപ്പെട്ടതിനെ തുടർന്ന് 15 ദിവസത്തേക്ക് തിരഞ്ഞെടുപ്പ് നടപടികൾ മാറ്റിവെക്കേണ്ടി വന്നു. മെയ് 20, ജൂൺ 12, ജൂൺ 15 തീയതികളിൽ മൂന്ന് ഘട്ടങ്ങളിലായി വോട്ടെടുപ്പ് നടന്നു, അവസാന ഘട്ട വോട്ടെടുപ്പിനും സർക്കാർ രൂപീകരണത്തിനും ഇടയിൽ ആറ് ദിവസത്തെ ഇടവേള മാത്രമേ ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ. ജൂൺ 21 ന് പി വി നരസിംഹ റാവുവിൻ്റെ നേതൃത്വത്തിൽ പുതിയ സർക്കാർ രൂപീകരിച്ചു.
1996 ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഏപ്രിൽ, മെയ് മാസങ്ങളിൽ നടന്നു, മെയ് 15 ന് അടൽ ബിഹാരി വാജ്പേയിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ പുതിയ സർക്കാർ രൂപീകരിച്ചു. 1998ൽ വീണ്ടും തിരഞ്ഞെടുപ്പ് നടക്കുകയും മാർച്ച് മാസത്തിൽ പുതിയ സർക്കാർ രൂപീകരിക്കുകയും ചെയ്തു. അടുത്ത വർഷം തന്നെ, അതായത് 1999-ൽ വീണ്ടും ഇടക്കാല തിരഞ്ഞെടുപ്പ് നടക്കുകയും ഒക്ടോബറിൽ പുതിയ സർക്കാർ രൂപീകരിക്കുകയും ചെയ്തു. ഇതിനുശേഷം ഇരുപത്തിയൊന്നാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ഒരു പുതിയ പാരമ്പര്യം ആരംഭിച്ചു. 2004 മുതൽ 2019 വരെ, 21-ാം നൂറ്റാണ്ടിൽ നാല് ലോക്സഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ നടന്നു, നാല് തവണയും തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലം വന്നത് മെയ് മാസത്തിലാണ്.
2004-ൽ മെയ് 13-നാണ് തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലം പ്രഖ്യാപിച്ചതെങ്കിൽ 2009-ലും 2014-ലും തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലം പ്രഖ്യാപിക്കുന്ന മാസം മാത്രമല്ല തീയതിയും ഒരേപോലെയായിരുന്നു. രണ്ട് തവണയും തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലം വന്നത് മെയ് 16നാണ്. 2014ൽ ഒമ്പത് ഘട്ടങ്ങളിലായാണ് തിരഞ്ഞെടുപ്പ് നടന്നത്. 2019 ലെ പൊതുതിരഞ്ഞെടുപ്പിൻ്റെ ഫലങ്ങൾ മെയ് മാസത്തിൽ തന്നെ വന്നു, അന്നത്തെ തീയതി മെയ് 23 ആയിരുന്നു. ഇപ്പോൾ 2024ലും ഏഴ് ഘട്ടങ്ങളിലായാണ് തിരഞ്ഞെടുപ്പ് നടക്കുക, ഇത്തവണ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലം ജൂൺ നാലിന് വരും. 1991 ന് ശേഷം സ്വതന്ത്ര ഇന്ത്യയുടെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ചരിത്രത്തിൽ ഇത് രണ്ടാം തവണയും 21-ാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ആദ്യമായി സംഭവിക്കും.
